Sluit niet op

Het is mijn oproep om te stoppen met de vanzelfsprekendheid waarmee we mensen met dementie achter gesloten of ‘veilige’ deuren laten wonen. Vaak gebeurt dat vanuit goede bedoelingen, maar het kost iemand wel zijn vrijheid. Elke week maak ik een portret van iemand met dementie om te laten zien wat er dan verloren gaat, en wat er mogelijk wordt als de deur wél open kan.

Een open deur zonder verder iets te veranderen is inderdaad onverstandig. Maar een open deur in combinatie met een prikkelende omgeving, genoeg beweging, personeel dat meeloopt en een veilige buitenruimte werkt in de praktijk vaak beter dan een slot. Mensen die kunnen gaan en staan waar ze willen, zijn doorgaans rustiger. Onrust is namelijk vaak het gevolg van opsluiting, niet de reden ervoor.

Sinds 1 januari 2020 geldt de Wet zorg en dwang. Het uitgangspunt is ‘nee, tenzij’: vrijheidsbeperking mag alleen als er echt geen alternatief is, moet per persoon worden afgewogen via een stappenplan en moet steeds opnieuw tegen het licht worden gehouden. Een deur die voor iedereen op slot gaat, past daar dus niet bij. Toch gebeurt het nog volop, en dat is precies waarom ik niet langer wil wachten.

Kijk verder dan de folder. Loopt er iemand naar buiten zonder dat er meteen iemand achteraan rent? Is er een tuin waar bewoners zelf in en uit kunnen? Wordt er gesproken over wat bewoners nog zelf doen, of vooral over wat ze niet meer mogen? Stel die vragen bij een rondleiding. Op deze pagina vindt u ook een overzicht van huizen met een open-deurenbeleid.

Vraag naar de afweging. Onder de Wet zorg en dwang moet er voor uw naaste persoonlijk zijn onderbouwd waarom dit nodig is, welke alternatieven zijn geprobeerd en wanneer het opnieuw wordt bekeken. U mag daarbij als vertegenwoordiger meedenken en meebeslissen. Vraag ernaar in het zorgplangesprek, vriendelijk maar volhoudend. Er verandert vooral iets als familie het gesprek blijft voeren.

Sluit u aan bij de beweging en volg de portretten en discussies op mijn Facebookpagina. Hoe meer mensen hierover praten, hoe normaler het wordt om de deur open te laten. Doe het voor mensen met dementie, en misschien ook wel voor uzelf.